Cites en handige adressen
Als eigenaar van een papegaai lees je nog wel eens iets over CITES-papieren. Maar wat is CITES nou eigenlijk en wat hebben wij als gaaienbaasje ermee te maken? Hierbij om te beginnen wat algemene informatie over CITES en wat erachter zit. 't Is een lang stuk, maar toch - denk ik - wel de moeite waard om je doorheen te worstelen .

Mensen houden van dieren. Veel mensen houden van bijzondere dieren. Dit zijn vaak dieren die in het wild niet in Nederland leven: uitheemse diersoorten. Vroeger werden veel van zulke dieren uit het wild gevangen en naar Nederland gebracht om daar als huisdier of in een dierentuin gehouden te worden. Tot men merkte dat sommige van deze diersoorten in het wild bijna niet meer voorkwamen en met uitsterven bedreigd werden. Een paar landen zijn in 1974 bij elkaar gekomen en hebben een afspraak gemaakt over de handel in dieren. Deze overeenkomst wordt CITES genoemd, wat een afkorting is voor Convention on International Trade in Endangered Species of wild fauna and flora. In het Nederlands: Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde uitheemse dieren en planten.

Inmiddels hebben al 143 landen deze overeenkomst ondertekend, waarmee ze beloven zich aan de gemaakte afspraken te houden. Belangrijke afspraken zijn:

Bijlage I - met uitsterven bedreigd

Er worden geen dieren meer uit het wild gehaald om te worden uitgevoerd, als de diersoort met uitsterven bedreigd wordt door de internationale handel. Een paar voorbeelden: walvissen en dolfijnen, de olifant, neushoorns, veel soorten apen, tijgers, veel soorten papegaaien, schildpadden- en hagedissensoorten. Deze soorten zijn opgenomen in Bijlage I van CITES.

Bijlage II - reguleren van handel

Veel soorten dieren mogen alleen nog maar worden uitgevoerd als hier een CITES-vergunning voor is verleend. Het gaat dan bijvoorbeeld om roofdier- en krokodillensoorten, alle reuzenslangen, een aantal schelpensoorten en veel koraalsoorten. Een vergunning wordt alleen verleend, als er niet teveel dieren van een soort worden uitgevoerd. Door wetenschappers wordt steeds bekeken of er nog vergunningen verleend kunnen worden. Belangrijk daarbij is bijvoorbeeld dat steeds genoeg mannetjes en vrouwtjes van een diersoort achterblijven, zodat er ook steeds genoeg jonge dieren geboren worden in het wild. Zodra een groep dieren in het wild kleiner wordt doordat er teveel van gevangen worden, kunnen de landen samen besluiten dat zulke dieren niet meer uit een bepaald land uit het wild gehaald mogen worden. Deze soorten zijn opgenomen in Bijlage II van CITES.

Bijlage III - soortbescherming in herkomstland

CITES kent ook een Bijlage III. Daarin zijn soorten opgenomen, waarvan het land, waar zo'n soort voorkomt, het belangrijk vindt dat de uitvoer in de gaten wordt gehouden en hierbij de hulp van andere landen vraagt. Alleen soorten, waarin veel gehandeld wordt tussen landen, kunnen door CITES beschermd worden. Dit betekent dat heel veel uitheemse diersoorten niet onder CITES vallen (bijvoorbeeld schorpioenen, de meeste soorten ratelslangen, haaien). CITES kan bijvoorbeeld niet de gebieden beschermen waarin deze soorten leven. Elke twee jaar komen wetenschappers en andere deskundigen van de landen, die de overeenkomst hebben ondertekend, bij elkaar. Zij nemen de afspraken door, kijken of er landen zijn die zich er niet aan houden en kunnen soorten in de Bijlagen op laten nemen, die beschermd moeten worden.

Controlemogelijkheid

Door het vergunningensysteem is het mogelijk te controleren hoeveel dieren er uit het wild worden gehaald. Voert een land teveel dieren van een soort uit, dan kan worden besloten de invoer van zulke dieren (tijdelijk) te verbieden. Soms moet dan binnen zo'n land de hoeveelheid dieren van de soort, die nog in het wild leven worden onderzocht en worden er afspraken gemaakt over de hoeveelheid dieren, die uitgevoerd mogen worden. Dit wordt een exportquotum genoemd. Op de uitvoervergunning van zo'n land moet dan precies staan hoeveel dieren van die soort ze in een bepaald jaar al hebben uitgevoerd. Soms is het nodig de internationale handel met zo'n soort helemaal te verbieden. De soort wordt dan opgenomen in Bijlage I van CITES.

Bijlagen

Doordat bedreigde soorten op Bijlagen zijn geplaatst, wordt de internationale handel pas mogelijk is wanneer een document is verleend: een CITES-in- of uitvoervergunning, een CITES-wederuitvoercertifcaat of een certificaat van origine. Nog even het verschil tussen de bijlagen:

Bijlage I omvat soorten, die onder meer door internationale handel met uitsterven bedreigd zijn. In deze soorten mag geen handel worden gedreven wanneer er sprake is van uit het wild afkomstige dieren of planten.

Bijlage II omvat soorten, die onder meer door internationale handel met uitsterven bedreigd kunnen worden Daarom wordt deze handel gereguleerd.

Bijlage III omvat soorten, waaraan een land, waar zo´n soort voorkomt, bescherming wil bieden om te voorkomen dat deze door internationale handel uitsterft in dat land.

De handel in CITES-soorten wordt gereguleerd door dit vergunningenstelsel.


cites:

Ik ben aan het zoeken naar informatie over papegaaien en CITES. En dan met name over welke soorten nu onder CITES 1 en welke onder CITES 2 vallen. Als ik iets daarover vind, zal ik er een apart onderwerp van maken. Maar nu eerst nog even wat informatie over CITES in Nederland Nederland heeft de Overeenkomst ook getekend. In Nederland is een CITES-bureau, dat vergunningen verleent voor in- en uitvoer van beschermde dieren. Soms moet het CITES-bureau met wetenschappers overleggen of een vergunning verleend mag worden. Deze wetenschappers zitten in een Commissie, de CITES-commissie, die ongeveer zes keer per jaar vergadert over de handel in bedreigde dieren (en planten). Regels over deze handel zijn in een wet vastgesteld: de Flora- en faunawet. Gefokte dieren in Nederland In Nederland zijn en worden dieren ingevoerd met een CITES-invoervergunning. Soms zijn deze dieren uit het wild gehaald. Dat mag alleen als aan strikte voorwaarden wordt voldaan. Het is vaak moeilijk dieren die uit het wild komen, goed te verzorgen. Ook kunnen zulke dieren vaak niet wennen aan hun gevangenschap, zeker niet zonder speciale verzorging. Gelukkig gebeurt het ook vaak dat dieren worden ingevoerd, die niet uit het wild komen, maar zijn geboren in gevangenschap. Ook in Nederland wordt veel gefokt met bijvoorbeeld papegaaien en slangen, zowel voor de handel als voor hobby. Als zulke dieren in gevangenschap geboren zijn, zijn ze vaak makkelijker te houden en voelen ze zich ook prettiger dan wanneer ze in het wild gevangen zijn: ze zijn immers niets anders gewend. Hierom, én omdat het houden van zulke dieren niet ten koste gaat van de natuur, is de wet minder streng over het houden, kopen en verkopen van in gevangenschap geboren dieren. Apen en veel soorten roofdieren mogen in Nederland niet worden gehouden in huisgezinnen, ook niet als ze in gevangenschap geboren zijn. In Nederland kunnen de Algemene Inspectiedienst, de politie en de douane (bij in- en uitvoer) controleren of dieren in gevangenschap zijn geboren of uit het wild zijn gehaald. Ook controleren ze of er voor de invoer een CITES-vergunning is verleend. Mensen die zulke dieren houden of verkopen, moeten kunnen aantonen hoe zij aan die dieren gekomen zijn en dat zij, als de wet dit verplicht, over de juiste papieren beschikken (een vergunning of een ontheffing). Als blijkt dat dieren illegaal worden gehouden of verkocht kunnen de dieren in beslag worden genomen. Ze gaan dan naar bijvoorbeeld een dierentuin of een speciaal opvangcentrum. De rechter kan straf opleggen voor het overtreden van de wet: een boete of gevangenisstraf of allebei

Het valt niet mee om een totaaloverzicht te vinden welke papegaaien/parkieten onder welke CITES-bescherming vallen. Ik ben bijna de hele avond al aan het zoeken, maar echt duidelijker wordt het er niet op . Dat zegt wel iets over de ingewikkeldheid van de regelgeving, de bijna dagelijks wisselende werkelijkheid over de mate van bedreiging van diersoorten en ook over de uitgebreidheid van de problematiek.

Wat ik vond staat hieronder. Het is de opgave van de officiële CITES-site met betrekking tot papegaaien. Helaas wel in het Engels en met de Latijnse soortnamen erbij, dus hopelijk kunnen jullie er toch een beetje uit wijs. 't Is niet zo makkelijk, want mijn latijn is ook niet meer wat het ooit geweest is . Dus erg tevreden ben ik niet over de informatie die ik vond en aan jullie doorgeef, maar ja, beter is (voor mij althans) niet te vinden . Dus, wil de echte bioloog/deskundige hier op inspringen?!?!? Want, wie weet, hebben we wel zo iemand bij onze leden?!

papegaaien en CITES

Er zijn ca. 330 soorten papegaaien, alle geclassificeerd onder de wetenschappelijke naam Psittaciformes. Hieronder vallen onder andere dwergpapegaaien, grasparkieten, valkparkieten, kakatoes, amazonepapegaaien, Afrikaanse grijze papegaaien en ara's.

Papegaaien komen verspreid voor in de tropen van het noordelijke en zuidelijke halfrond, de meerderheid leeft in het laagland van de regenwouden. Het grootste aantal verschillende soorten leeft in Centraal en Zuid-Afrika en Australië, betrekkelijk weinig soorten komen voor in Afrika en Azië. Ofschoon er veel soorten papegaaien zijn, is van vele het bestaan in gevaar gebracht en verscheidene soorten zijn helemaal of bijna uitgestorven. Dit is hoofdzakelijk te wijten aan de verwoesting van de regenwouden en ook aan het vangen van een groot aantal wilde papegaaien voor handel. De illegale handel is wijdverbreid en smokkelen en dokumentvervalsing komen helaas op grote schaal voor.

Alle papegaaiensoorten, uitgezonderd grasparkieten en valkparkieten worden beschermd door CITES (Conventie van internationale handel in gevangen genomen soorten wilde dieren en planten) en wordt daarom streng gecontroleerd.

Officiële CITES-appendix I, II en III
Amazons, cockatoos, lories, lorikeets, macaws, parakeets, parrots(vallen alle onder CITES-regelgeving)

PSITTACIFORMES spp (Except the species included in Appendix I and Appendix III, and excluding Agapornis roseicollis, Melopsittacus undulatus and Nymphicus hollandicus, which are not included in the Appendices) (deze soorten vallen onder Appendix II van de CITES-wet)

Cacatuidae, Cockatoos (alle Appendix I)
Cacatua goffini
Cacatua haematuropygia
Cacatua moluccensis
Cacatua sulphurea Probosciger aterrimus

Loriidae, Lories, lorikeets (App. I)
Eos histrio
Vini ultramarina


Psittacidae: Amazons, macaws, parakeets, parrots (App. I )
Amazona arausiaca
Amazona barbadensis
Amazona brasiliensis
Amazona finschi
Amazona guildingii
Amazona imperialis
Amazona leucocephala
Amazona ochrocephala auropalliata
Amazona ochrocephala belizensis
Amazona ochrocephala caribaea
Amazona ochrocephala oratrix
Amazona ochrocephala parvipes
Amazona ochrocephala tresmariae
Amazona pretrei
Amazona rhodocorytha
Amazona tucumana
Amazona versicolor
Amazona vinacea
Amazona viridigenalis
Amazona vittata Anodorhynchus
Ara ambigua
Ara glaucogulara (Often traded under the incorrect designation Ara caninde)
Ara macao
Ara militaris
Ara rubrogenys
Cyanopsitta spixii
Cyanoramphus forbesi
Cyanoramphus novaezelandiae
Cyclopsitta diophthalma coxeni



CITES-bureau
LASER Regio Zuidwest
Postbus 1191
3300 BD DORDRECHT
Tel: 078-6395396(14.00-16.00 uur)
- informatie
- aanvragen van ontheffingen, vergunningen en certificaten

CITES Helpdesk - 030-6692640
- meldpunt info wildlife-criminaliteit
- informatie t.b.v. politie/bijzondere opsporingsdiensten
- recherche-expertise

CITES Bureau - 079-3459379
- expertise regelgeving (Wet Budep, EU-verordeningen, CITES-verdrag)
- vergunningverlening

Een overzicht van soorten, opgenomen in de Bijlagen van CITES en de Europese verordening, is toegankelijk via Internet: http://www.wcmc.org.uk/species/trade/eu/database.htm


A.I.D.
Algemene Inspectiedienst - 045-5466222 (24 uur per dag) / 0172-424044
- soortenkennis
- vergunningen-/ontheffingensysteem
- ervaring inbeslagname

D.I.C.
Douane Informatie Centrum - 010-4455714 / 4455726
- controle/analyse CITES-bescheiden
- coördinatie CITES-informatie
- inroepen assistentis deskundigen
- selectie/controle ladingen